PEMBENTUKAN IDENTITI DAN NILAI MORAL DALAM TEKS “SEUNTAIAN NARATIF LISAN DI LEMBANGAN SUNGAI PENGKALAN DATU, KELANTAN” BERDASARKAN TEORI TAKMILAH

(The Formation Of Identity And Moral Values In The Text “Seuntaian Naratif Lisan di Lembangan Sungai Pengkalan Datu, Kelantan”: An Analysis Based on Takmilah Theory)

Abstract

ABSTRAK

Cerita rakyat merupakan komponen sastera lisan yang mencerminkan kekayaan budaya serta akal budi masyarakat tradisi. Naratif lisan dari cerita rakyat ini juga merupakan elemen yang melahirkan naratif sejarah yang menggambarkan masyarakat Melayu tradisional. Bagaimanapun, arus pemodenan yang pesat menyebabkan genre ini kian terpinggir dalam kalangan generasi muda akibat persepsi bahawa naratif tradisional tidak lagi relevan. Hakikatnya, penelitian mendalam terhadap cerita rakyat mampu menyingkap sistem nilai dan jati diri masyarakat Melayu. Sehubungan dengan itu, kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti dan menganalisis pembentukan identiti serta nilai moral serta unsur unsur sejarah  yang terkandung dalam teks Seuntaian Naratif Lisan di Lembangan Sungai Pengkalan Datu, Kelantan. Analisis teks ini menerapkan Teori Takmilah sebagai kerangka kerja deduktif bagi menilai perkaitan antara estetika karya dengan pembentukan sahsiah khalayak. Dengan menggunakan kaedah kualitatif yang bersandarkan kajian kepustakaan dan analisis tekstual, kajian ini meneliti naratif terpilih secara tekstual. Dapatan kajian menunjukkan bahawa teks naratif lisan tersebut sarat dengan manifestasi identiti tempatan dan nilai moral yang signifikan seperti keberanian, kerendahan hati dan ketaatan. Nilai nilai ini bukan sahaja berfungsi sebagai instrumen didaktik, malah berupaya memperkukuh jati diri budaya adat Melayu dan memori sosial masyarakat Melayu di Lembangan Sungai Pengkalan Datu.

 ABSTRACT

Folklore serves as a vital component of oral literature that reflects the cultural richness and intellectual heritage of traditional societies. Oral narratives from this folklore are also elements that generate a historical narrative depicting traditional Malay society However, rapid modernization has marginalized this genre among the younger generation, driven by the perception that traditional narratives are no longer relevant. In reality, a profound examination of folklore can reveal the core value systems and identity of the Malay community. Consequently, this study aims to identify and analyze the formation of identity and moral values within the text Seuntaian Naratif Lisan di Lembangan Sungai Pengkalan Datu, Kelantan. The textual analysis applies Takmilah Theory as a deductive framework to evaluate the relationship between the aesthetic qualities of the work and the character development of the audience. Utilizing a qualitative methodology grounded in library research and textual analysis, this study examines selected narratives textually. The findings demonstrate that these oral narratives are deeply embedded with manifestations of local identity and significant moral values such as bravery, humility and obedience. These values not only function as didactic instruments, but are also capable of strengthening the cultural identity of Malay customs and the social memory of the Malay community in the Pengkalan Datu River Basin.